गझल तंत्र
गज़ल - किमान पाच ’दोन दोन’ ओळींच्या स्वतंत्र कवितांची मालिका, ज्यात गज़लतंत्र पाळले गेलेले असून आशय हा स्वानुभुती, प्रेम, व्यथा, तत्त्वज्ञान यावर भाष्य करणारा आहे.
शेर / द्विपदी - गज़लेतील कोणत्याही संलग्न दोन ओळी ज्यामधे पहिल्या ओळी्तील आशयाचा प्रभावी समारोप दुसया ओळीत केलेला असतो.
मतला - गज़लेचा पहिला शेर, ज्यात दोन्ही ओळींमधे काफ़िया व रदिफ़ येतात.
रदीफ़ - मतल्याच्या दोन्ही ओळींच्या शेवटी व त्यापुढील प्रत्येक शेराच्या दुसया ओळीच्या शेवटी येणारे समान सुट्टे अक्षर / शब्द / शब्दसमूह! पुढील शेरांच्या पहिल्याही ओळीत रदीफ़ आली तरी चालते, पण दुसया ओळीत यावीच लागते. एका गज़लेत एकच रदीफ़ सर्वत्र येते. रदीफ़ बदलू शकत नाही. रदीफ़ हा काफ़ियाचा भाग नाही. ते समान सुट्टे अक्षर, सुट्टा शब्द किंवा सुट्टा शब्दसमूह असतो. रदीफ़ नसलेल्या गज़ला असू शकतात.
काफ़िया - मतल्याच्या दोन्ही ओळींमधे रदीफ़च्या अलीकडे व त्यापुढील प्रत्येक शेरातील दुसया ओळीत रदीफ़च्या अलिकडे येणारा ’एक शब्द / एक स्वर’ म्हणजे काफ़िया! काफ़िया जर शब्द-काफ़िया असला तर प्रत्येक काफ़ियातील एकंदर अक्षरांपैकी किमान शेवटून एक अक्षर तरी समान राहतेच. त्या आधीची अक्षरे वेगवेगळी असू शकतात. कफ़ियाच्या ’शेवटून’ एकाहून अधिक अक्षरे समान असणे शक्य असते. पण एक तरी अक्षर समान असलेच पाहिजे. स्वरकाफ़ियामधे रदीफ़च्या आधी येणाया शब्दातील फ़क्त शेवटच्या अक्षराचा स्वरच समान राहतो. मतल्यात दोन्ही ओळीत एकच काफ़िया घेता येत नाही. अन्यथा ती रदीफ़च समजली जाईल. मतल्यातील एखादा काफ़िया पुढील शेरांमधे वापरणे तांत्रिकद्रुष्ट्या चालते. तोच काफ़िया एकाहून अधिकवेळा किंवा सर्व शेरांमधे आला तरी चालू शकते. मात्र, मतल्यामधे तोच काफ़िया दोनदा येऊ शकत नाही. काफ़ियाशिवाय गज़ल असू शकत नाही.
अलामत - काफ़ियातील शेवटून समान असलेल्या अक्षरांआधी जे अक्षर येते त्याचा स्वर म्हणजे अलामत!
sangita bhandawale
Saturday, November 30, 2019
गझल कशी लिहावी

माझे कवी बधू[ मा प्रकाश बनसोडे चाकण, पुणे ... यांच्या गझल क्लास मधून......
8/23, 12:01 AM] Prskash Bansode Chakan: गझल हा काव्यप्रकार क्रुत्रिम नाही . केवळ व्रुत्त आणि यमकांचे बंधन पडल्यामुळे गझल क्रुत्रिम ठरविण्यात असेल , तर मग टी.एस.इलिएट जन्मण्यापूर्वी भारतात जे काही काव्य लिहल्या गेले , ते सारेच्या सारेच क्रुत्रिम व अनैसर्गिक होते काय ? मानवजातीच्या मूलभूत मूल्यांशी आणि सुखदु:खांशी इमान राखून जे लिहिले जाते ते सदैव कालातीत असते. ऐकल्यानंतर वा वाचल्यानंतर जे लक्षात राहत नाही , आठवत नाही , ते काव्यच नव्हे. मग ते " मुक्त " असो की व्रुत्तबद्ध असो ! गझल हे फक्त श्राव्य काव्य नाही . तसे असते तर भारत पाकिस्तान व इराणात लक्षावधी लोक हाफीज़ , रूमी , जामी , सादी , अन्वरी , मीर , गालिब , दाग , जिगर , असगर , फैज़ , फराज़ , क़तील इत्यादी महान कवींच्या गझलांचे दिवान वाचण्यासाठी आयुष्यातील रात्रीच्या रात्री जागून व जाळून काढत बसले नसते.
गझलही हा एक काव्य प्रकारच आहे. कविता आकाशातून खाली पडत नसते आणि कोणताही कवी एखाद्या ईश्वरी अवतारासारखा एकदम " कवी " म्हणून जन्माला येत नसतो. खरे तर कविता कवीच्या मनात आधीच मुरत असते.पण जेव्हा कवी अर्थाला गुदमरवून टाकणारे अनावश्यक शब्द बाजूला काढून ठेवतो , तेव्हा कविता ख-या अर्थाने दिसू लागते -- जन्मास येते.
कवीचे जगणे आणि लिहिणे ही कधीही वेगळी व स्वतंत्र खाती नसतात. जगण्यातून कवितेला आणि कवितेतून जगण्याला वगळता येत नसते. जेव्हा जगणे आणि लिहिणे एकजीव होतात , तेव्हाच कबीर व तुकाराम जन्माला येतात.कवीच्या भाग्याचा अंतीम फैसला करणारे सर्वोच्च न्यायालय म्हणजे सामान्य जनताच असते. ही जनता कवीहून मोठी असते. कवीमुळे जनता नव्हे , तर जनतेमुळे कवी असतो. ही जनता ज्या कवीचा ह्रदयापासून स्विकार करते , तोच कवी अमर व महान होतो. म्हणून मराठी कविता ही मराठी माणसांची पवित्र ठेव आहे.
हे जग ह्रदय असलेल्या जिवंत माणसांनी येथे जगायच्या लायकीचे म्हणजे सुंदर व निकोप बनले पाहिजे. कविता जगाला सुंदर बनवते , निदान त्याची कुरुपता तरी कमी करते.
म्हणूनच कविता म्हणजे माणुसकीचे सौंदर्य सलामत ठेवण्यासाठी म्हणजेच माणुसकीच्या विजयासाठी सुरू असलेल्या सर्वव्यापी सनातन युद्धाचाच एक भाग होय.
----- सुरेश भट
[8/23, 12:02 AM] Prskash Bansode Chakan: गज़लप्रेमींच्या माहिती करिता -
👇
१] तडित : गालगा
[२] वीरलक्ष्मी : गालगा गालगा गालगा
[३]स्त्रग्विणी : गालगा गालगा गालगा गालगा
[४] कल्पना : गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा
[५]भामिनी : गालगा गालगा गालगागा
[६]लज्जिता : गालगा गालगा लगागागा
[७]पुष्प : गालगागा
[८]मनोरमा : गालगागा गालगागा
[९] कादंबरी : गालगागा गालगा
[१०] मेनका : गालगागा गालगागा गालगा
[११]मंजुघोषा : गालगागा गालगागा गालगागा
[१२]राधा : गालगागा गालगागा गालगागागा
[१३]देवप्रिया/कालगंगा : गालगागा गालगागा गालगागा गालगा
[१४]व्योमगंगा : गालगागा गालगागा गालगागा गालगागा
[१५] सती : लगालगागा
[१६] जलौघवेगा : लगालगागा लगालगागा
[१७]हिरण्यकेशी : लगालगागा लगालगागा लगालगागा लगालगागा
[१८] तोटक : ललगा ललगा ललगा ललगा
[१९] संयुत : गागालगा गागालगा
[२०] आनंद : गागालगा लगागा
[२१] आनंदकंद : गागालगा लगागा गागालगा लगागा
[२२] विद्युल्लता : गागालगा लगागा गागालगा लगा
[२३] रसना : गागालगा लगालगा गागालगा लगा
[२४] मंदाकिनी : गागालगा गागालगा गागालगा गागालगा
[२५] सौदामिनी : लगागा लगागा लगागा लगा
[२६] भुजंगप्रयात : लगागा लगागा लगागा लगागा
[२७] वागेश्वरी : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगा
[२८] प्रमिला/मृगाक्षी : लगागागा लगागागा लगागा
[२९] वियदगंगा : लगागागा लगागागा लगागागा लगागागा
[३०] कलिंदनंदिनी : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[३१] चंचला : गालगाल गालगाल गालगाल गालगाल
[३२] चामर : गालगाल गालगाल गालगाल गालगा
[३३] रंगराग : गालगा लगागागा गालगा लगागागा
[३४] गांधर्वी : गागागागा गागागा
[३५] विद्युन्माला /पादाकुलक : गागागागा गागागागा
[३६] कल्याण : गागागागा गागागागा गागागागा
[३७] विधाता : गागागागा गागागा गागागागा गागागा
[३८] आकाश : गागागागा गागागागा गागागागा गागागा
[३९] ब्रह्मरूपक /कामोन्नता : गागागागा गागागागा गागागागा गागागाग
[४०] मोहिनी : मात्रा [१४,१० ]
[४१] कामिनी : गालगाल गालगालगा
[४२] साशंक : गागाल लगागागा गागाल लगागागा
[४३] महामाया : लगागागा लगागागा
[४४] प्रसूनांगी : लगागागा लगागागा लगागागा
[४५] पिनाकी : लगागागा लगागागा लगागागा लगागा
[४६] हिमांशुमुखी : लगाललगा लगाललगा लगाललगा लगाललगा
[४७] मेधावी : गागागाल गागागाल गागागा
[४८] मायावी : गागागाल गागागाल गागागाल गागागा
[४९] रागिणी : गालगालल गालगालल गालगा
[५०] वंशस्थ : लगालगागा ललगा लगालगा
[५१] अनुराग : ललगालगालगागा ललगालगालगागा
[५२] कन्दर्प : गागालगाल गालल गागालगाल गागा
[५३] रम्याकृती : गागालल गागालल गागा
[५४] मदिराक्षी : ललगागा ललगागा ललगा
[५५] वनमाला : ललगागा लगालगा ललगा
[५६] मानवती : गाललगा गाललगा गाललगा
[५७] प्रेय : गाललगा गालगा गाललगा गालगा
[५८] शुभकामी : गागालल गागालल गागालल गागा
[५९] कलावती : लगालगा ललगागा लगालगा गागा
[६०] मरीचिका : लगालगा ललगागा लगालगा ललगा
[६१] प्रियशिष्या : ललगागा ललगागा ललगागा ललगा
[६२] यशोगंध : लगागाल लगागाल लगागाल लगागा
[६३] श्यामकान्त : गालगाल लगागाल गालगाल लगागा
[६४] नूपुर : गाललगा गालगाल गाललगा गालगा
[६५]रसोदत्त : लगागाल गालगाल लगागाल गालगाल
[६६] उषा : लगागाल गागागा लगागाल गालगा
[६७] मनमोहिनी : लगागाल गागागा लगागाल गागागा
[६८] गिरिबाला : ललगागा ललगागा ललगागा ललगागा ललगागा
[६९] वसुन्धरा : लगालगा ललगागा लगालगा लगालगा ललगागा
[७०] इन्दुमुखी : गाललगा गाललगा गाललगा गाललगा
[७१] प्रमाथिनी : लगालगा गाललगा लगालगा गाललगा
[७२] पाणिबन्ध : गालगाल गाललगा गालगाल गाललगा
[७३] मानसभंजनी : गाललगा लगालगा गाललगा लगालगा
[७४] आंदोलिका : गागालगागा लगालगागा
[७५] केकिरव : ललगालगागा ललगालगागा
[७६] उपेंद्रवज्रा : लगालगागा ललगालगागा
[७७] विमला : ललगा लगागा
[७८] इंद्रवंशा : गागाल गागाल लगा लगा लगा
[७९] शालिनी : गागागागा गालगागालगागा
[८०] वैश्वदेवी : गागागागागा गालगागा लगागा
[८१] चित्रा : गागागा गागागा गागागा लगागा लगागा
[८२] शिखंडिनी : लगागागागागा
[८३] भ्रमरी : ललगागा
[८४] कन्या : गागागागा
[८५] वागुरा : गालगालगा
[८६] लालिनी : गालगाल लगा लगा लगा
[८७] नाराच : गागालगा लगालगा
[८८] भुजंगसंगता : ललगा लगा लगा लगा
[८९] अच्युत : गालगा ललगा लगा
[९०] पंक्तिका : गालगा लगागा लगालगा
[९१] विद्युलेखा : गागागागा गागा
[९२] सरल : गागागागा ललगा
[९३] तार : ललगा ललगा गागागा
[९४] रामा : गागालगा लगागागागा
[९५] कलिका : गालगागा गागाल लगागा
[९६] कलह : ललगागा ललगागा गा
[९७] सुलोचना : गागाललगा लगालगा
[९८] चारूलोचना : ललगा ललगा लगालगा
[९९] नृपात्मजा : लगालगागा लगालगा
[१००] अर्धक्षामा : गागागागा गाललगागा
[१०१] दोधक : गालल गालल गालल गागा
[१०२] मोदक : गालल गालल गालल गालल
[१०३] त्रिलोकगामी : गागागागा लगालगागा
[१०४] वैष्णव : गाललगागा लगालगागा
[१०५] इरा : गागाललगा लगालगागा
[१०६] अमला : ललगा ललगा लगालगागा
[१०७] मयूरसारिणी : गालगालगा लगालगागा
[१०८] दीपकमाला : गाललगागा गालगालगा
[१०९] चारूलक्षणा : लगालगागा गालगालगा
[११०] रूपोन्मता : गागागागा गागागागा गा
[१११] पद्मावर्त : गागागागा गागागागा गागा
[११२] कान्तोत्पीडा : गाललगागा गाललगागा गागा
[११३] माल्यश्री : गागागागा गागागागा गागागा
[११४] व्रीडा : लगागागा
[११५] सुकेशी : लगागागा लगागा
[११६] सावित्री : गागागालगा
[११७] सुनंदा : गागागा लगागा
[११८] सोमप्रिया : गागालगा
[११९] मदनप्रिया : ललगालगा
[१२०] चूडामणि : गागालगा ललगा
[१२१] वैखरी : गागालगा गागालगा गागालगा
[१२२] मानसहंस : ललगालगा ललगालगा ललगालगा
[१२३] सुरनिम्नगा : ललगालगा ललगालगा ललगालगा ललगालगा
[१२४] प्रीति : गालगागागा
[१२५] नीलतोया : गालगागा गागा
[१२६] नगाणिका : लगालगा
[१२७] प्रमाणिका : लगालगा लगालगा
[१२८] विभावरी : लगालगा लगालगा लगालगा
[१२९] प्रभाव : लगालगा लगालगा लगालगा लगा
[१३०] मृणालिनी : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१३१] तरंगिणी : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१३२] अनंगशेखर : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१३३] घारि : गालगाल
[१३४] जला : गागालगा लगा
[१३५] सुकामिनी : गालगाल गालगा
[१३६] समानिका : गालगाल गालगाल
[१३७] कामिनी : गालगाल गालगालगा
[१३८] कलापति : गालगाल गालगाल गालगाल गा
[१३९] देवराज : गालगाल गालगाल गालगाल गालगा
[१४०] गंडका : गालगाल गालगाल गालगाल गालगाल गालगाल
[१४१] प्रमद्वरा : गागालगा लगा गागालगा लगा
[१४२] नारि : गागागा
[१४३] सम्मोहा : गागागागागा
[१४४] तनुमध्या : गागाल लगागा
[१४५] हाला : गागाल लगागागा
[१४६] उध्द्ता : गालगाल लगागा
[१४७] मातंगी : गागागा गागागा
[१४८] साशंक : गागाल लगागागा गागाल लगागागा
[१४९] कलावती : लगालगा ललगागा लगालगा गागा
[१५०] श्रीलीला : गागागा गागागा गागागा गागागा
[१५१] मनोमोहिनी " लगागाल गागागा लगागाल गागागा
[१५२] केशा : लगागा
[१५३] सोमराजी : लगागा लगागा
[१५४] सौदामिनी : लगागा लगागा लगागा लगा
[१५५] कंद : लगागा लगागा लगागा ल
[१५६] कंदुक : लगागा लगागा लगागा गा
[१५७] सिंहपुच्छ : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा
[१५८] क्रीडचंद्र : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा
[१५९] विद्युदाला : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा
[१६०] वागीश्वरी : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगा
[१६१] महानाग : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा
[१६२] हारीत : गागालगागा
[१६३] मंथान : गागाल गागाल
[१६४] संनीत : गागाल गागाल गागाल
[१६५] तारामती : गागाल गागाल गागाल गा
[१६६] लयग्राहि : गागाल गागाल गागाल गागा
[१६७] सारंग : गागाल गागाल गागाल गागाल
[१६८] मंदारमाला : गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गा
[१६९] सर्वगामी : गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागा
[१७०] आभार : गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल
[१७१] कामबाण दंडक : गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागा
[१७२] द्वियोद्ध : गालगा गालगा
[१७३] हंसमाला : गालगा गालगा गा
[१७४] श्रुतानंद : गालगा गालगा गागा
[१७५] दया : गालगा गालगा गा गालगा गालगा गा
[१७६] श्राद्धरांता : गालगा गालगा गालगा गालगा गा
[१७७] केकेनी : गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गा
[१७८] स्वैरिणीक्रीडन : गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा
[१७९] मत्तमातंग दंडक : गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा
[१८०] आख्यानकी : गागालगागा ललगालगागा लगालगागा ललगालगागा
[१८१] भ्रांत : गालगागा गालगागा गालगागा गालगा गालगागा गालगा
[१८२] वारकामिनी : गालगाल गालगाल गालगा
[१८३] वानरी : लगालगा लगालगा गालगा
[१८४] शिखी : गालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१८५] शिखंडी : लगालगा लगालगा लगालगा गालगा
[१८६] नितंबिनी : गालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१८७] सारसी : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा गालगा
[१८८] वारुणी : गालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१८९] अपरा : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा गालगा
[१९०] वतंसिनी : गालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१९१] सुहंसिक : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा गालगा
[१९२] प्रदीस : गालगाल गालगा लगालगा लगालगा
[१९३] यवन्विता : गालगाल गालगाल गालगाल लगालगा लगालगा लगालगा गा
[१९४] धरित्री : लगालगा लगालगा लगालगा गा
*[१९५] स्वानंदसम्राट: गागालगागा गागालगागा
[१९६]देवराज: गालगाल गालगाल गालगाल गालगा
[१९७] सत्ईश: गालगागा गालगागा गालगागा गागा
*
*****************************************************************
: काही निवडक मात्रा वृत्ते :
१. समजाती :
अ] पद्मावर्तनी :
[१] वररमणी : ४२ मात्रा [८+८+८+८+८+२]
[२] तुंदिल : ३८ मात्रा [८+८+८+८+६]
[३] कपिवीर : ३६ मात्रा [८+८+८+८+४]
[४] वनहरिणी : ३२ मात्रा [८+८+८+८]
[५] हरिभगिनी / स्वरगंगा : ३० मात्रा [८+८+८+६]
[६] प्रियलोचना : २९ मात्रा [८+८+८+५]
[७] लवंगलता : २८ मात्रा [८+८+८+४]
[८] सूर्यकांत / समुदितमदना : २७ मात्रा [८+८+८+३]
[९] चंद्रकांत / पतितपावन : २६ मात्रा [८+८+८+२]
[१०] अनलज्वाला : २४ मात्रा [८+८+८]
[११] शुभगंगा : २२ मात्रा [८+८+६]
[१२] वर्षा : २१ मात्रा [८+८+५]
[१३] वंशमणि : २० मात्रा [८+८+४]
[१४] पादाकुलक : १६ मात्रा [८+८]
[१५] मुरजयी : १५ मात्रा [८+७]
[१६] बालानंद : १४ मात्रा [८+६]
[१७]शुद्धसती : १२ मात्रा [८+४]
[१८] पिशंग : १० मात्रा [८+२]
ब] भृंगावर्तनी :
[१९] सुखराशि : २८ मात्रा [६+६+६+६+४]
[२०] दासी : २४ मात्रा [६+६+६+६]
[२१] मदनरंग : २३ मात्रा [६+६+६+५]
[२२] परिलीना : २२ मात्रा [६+६+६+४]
[२३] धवलचंद्रिका : २० मात्रा [६+६+६+२]
[२४] जीवनलहरी : १२ मात्रा [६+६]
क] हरावर्तनी :
[२५] किंकिणी : २० मात्रा [गागाल गागाल गागाल गागाल]
[२६] अविनाशी : १९ मात्रा [गागाल गागाल गागाल गागा]
[२७] दंतरूचि : ३४ मात्रा [गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गागा]
[२८] वरमंगला : २० मात्रा [गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा]
[२९] सुरमंदिर : १० मात्रा [गालगा गालगा]
[३०] वीणावती : १८ मात्रा [गालगा गालगा गालगा लगा]
२. अर्धसमजाती
अ] पद्मावर्तनी :
[३१] कुसुमवल्ली : ५६ मात्रा [वंशमणि + कपीवीर]
[३२] मन्मथसुंदर : ६२ मात्रा [हरिभगिनी + वनहरिणी]
[३३] सदामंडिता : ४६ मात्रा [पादाकुलक+हरिभगिनी]
[३४] रत्नमाला : ५४ मात्रा [चंद्रकांत + लवंगलता]
[३५] रक्षा : ४० मात्रा [लवंगलता + शुध्दसती]
[३६] गगनचपला : ४० मात्रा [ शुध्दसती + लवंगलता]
[३७] रणरंग : ४३ मात्रा [पादाकुलक + समुदितमदना]
[३८] सत्किर्ती : ३८ मात्रा [समुदितमदना +८+३]
[३९] नंदनंदन : ३८ मात्रा [८+३+समुदितमदना]
[४०] मूढा : ३६ मात्रा [पिशंग + चंद्रकांत]
[४१] श्रीमती : ४० मात्रा [पादाकुलक+अननज्वाला]
[४२] मुक्ताफलमाला : २२ मात्रा [शुध्दसती + पिशंग]
ब] भृंगावर्तनी :
[४३] महालोल : ४६ मात्रा [६+६+६+४+६+६+६+६]
[४४] प्रफुल्ल : ३४ मात्रा [६+६+६+५+६+५]
[४५] ह्रदयमोहना : २८ मात्रा [६+२+६+६+६+२]
क] हरावर्तनी :
[४६] मोहमाया : ३७ मात्रा [गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गा]१] तडित : गालगा
[२] वीरलक्ष्मी : गालगा गालगा गालगा
[३]स्त्रग्विणी : गालगा गालगा गालगा गालगा
[४] कल्पना : गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा
[५]भामिनी : गालगा गालगा गालगागा
[६]लज्जिता : गालगा गालगा लगागागा
[७]पुष्प : गालगागा
[८]मनोरमा : गालगागा गालगागा
[९] कादंबरी : गालगागा गालगा
[१०] मेनका : गालगागा गालगागा गालगा
[११]मंजुघोषा : गालगागा गालगागा गालगागा
[१२]राधा : गालगागा गालगागा गालगागागा
[१३]देवप्रिया/कालगंगा : गालगागा गालगागा गालगागा गालगा
[१४]व्योमगंगा : गालगागा गालगागा गालगागा गालगागा
[१५] सती : लगालगागा
[१६] जलौघवेगा : लगालगागा लगालगागा
[१७]हिरण्यकेशी : लगालगागा लगालगागा लगालगागा लगालगागा
[१८] तोटक : ललगा ललगा ललगा ललगा
[१९] संयुत : गागालगा गागालगा
[२०] आनंद : गागालगा लगागा
[२१] आनंदकंद : गागालगा लगागा गागालगा लगागा
[२२] विद्युल्लता : गागालगा लगागा गागालगा लगा
[२३] रसना : गागालगा लगालगा गागालगा लगा
[२४] मंदाकिनी : गागालगा गागालगा गागालगा गागालगा
[२५] सौदामिनी : लगागा लगागा लगागा लगा
[२६] भुजंगप्रयात : लगागा लगागा लगागा लगागा
[२७] वागेश्वरी : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगा
[२८] प्रमिला/मृगाक्षी : लगागागा लगागागा लगागा
[२९] वियदगंगा : लगागागा लगागागा लगागागा लगागागा
[३०] कलिंदनंदिनी : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[३१] चंचला : गालगाल गालगाल गालगाल गालगाल
[३२] चामर : गालगाल गालगाल गालगाल गालगा
[३३] रंगराग : गालगा लगागागा गालगा लगागागा
[३४] गांधर्वी : गागागागा गागागा
[३५] विद्युन्माला /पादाकुलक : गागागागा गागागागा
[३६] कल्याण : गागागागा गागागागा गागागागा
[३७] विधाता : गागागागा गागागा गागागागा गागागा
[३८] आकाश : गागागागा गागागागा गागागागा गागागा
[३९] ब्रह्मरूपक /कामोन्नता : गागागागा गागागागा गागागागा गागागाग
[४०] मोहिनी : मात्रा [१४,१० ]
[४१] कामिनी : गालगाल गालगालगा
[४२] साशंक : गागाल लगागागा गागाल लगागागा
[४३] महामाया : लगागागा लगागागा
[४४] प्रसूनांगी : लगागागा लगागागा लगागागा
[४५] पिनाकी : लगागागा लगागागा लगागागा लगागा
[४६] हिमांशुमुखी : लगाललगा लगाललगा लगाललगा लगाललगा
[४७] मेधावी : गागागाल गागागाल गागागा
[४८] मायावी : गागागाल गागागाल गागागाल गागागा
[४९] रागिणी : गालगालल गालगालल गालगा
[५०] वंशस्थ : लगालगागा ललगा लगालगा
[५१] अनुराग : ललगालगालगागा ललगालगालगागा
[५२] कन्दर्प : गागालगाल गालल गागालगाल गागा
[५३] रम्याकृती : गागालल गागालल गागा
[५४] मदिराक्षी : ललगागा ललगागा ललगा
[५५] वनमाला : ललगागा लगालगा ललगा
[५६] मानवती : गाललगा गाललगा गाललगा
[५७] प्रेय : गाललगा गालगा गाललगा गालगा
[५८] शुभकामी : गागालल गागालल गागालल गागा
[५९] कलावती : लगालगा ललगागा लगालगा गागा
[६०] मरीचिका : लगालगा ललगागा लगालगा ललगा
[६१] प्रियशिष्या : ललगागा ललगागा ललगागा ललगा
[६२] यशोगंध : लगागाल लगागाल लगागाल लगागा
[६३] श्यामकान्त : गालगाल लगागाल गालगाल लगागा
[६४] नूपुर : गाललगा गालगाल गाललगा गालगा
[६५]रसोदत्त : लगागाल गालगाल लगागाल गालगाल
[६६] उषा : लगागाल गागागा लगागाल गालगा
[६७] मनमोहिनी : लगागाल गागागा लगागाल गागागा
[६८] गिरिबाला : ललगागा ललगागा ललगागा ललगागा ललगागा
[६९] वसुन्धरा : लगालगा ललगागा लगालगा लगालगा ललगागा
[७०] इन्दुमुखी : गाललगा गाललगा गाललगा गाललगा
[७१] प्रमाथिनी : लगालगा गाललगा लगालगा गाललगा
[७२] पाणिबन्ध : गालगाल गाललगा गालगाल गाललगा
[७३] मानसभंजनी : गाललगा लगालगा गाललगा लगालगा
[७४] आंदोलिका : गागालगागा लगालगागा
[७५] केकिरव : ललगालगागा ललगालगागा
[७६] उपेंद्रवज्रा : लगालगागा ललगालगागा
[७७] विमला : ललगा लगागा
[७८] इंद्रवंशा : गागाल गागाल लगा लगा लगा
[७९] शालिनी : गागागागा गालगागालगागा
[८०] वैश्वदेवी : गागागागागा गालगागा लगागा
[८१] चित्रा : गागागा गागागा गागागा लगागा लगागा
[८२] शिखंडिनी : लगागागागागा
[८३] भ्रमरी : ललगागा
[८४] कन्या : गागागागा
[८५] वागुरा : गालगालगा
[८६] लालिनी : गालगाल लगा लगा लगा
[८७] नाराच : गागालगा लगालगा
[८८] भुजंगसंगता : ललगा लगा लगा लगा
[८९] अच्युत : गालगा ललगा लगा
[९०] पंक्तिका : गालगा लगागा लगालगा
[९१] विद्युलेखा : गागागागा गागा
[९२] सरल : गागागागा ललगा
[९३] तार : ललगा ललगा गागागा
[९४] रामा : गागालगा लगागागागा
[९५] कलिका : गालगागा गागाल लगागा
[९६] कलह : ललगागा ललगागा गा
[९७] सुलोचना : गागाललगा लगालगा
[९८] चारूलोचना : ललगा ललगा लगालगा
[९९] नृपात्मजा : लगालगागा लगालगा
[१००] अर्धक्षामा : गागागागा गाललगागा
[१०१] दोधक : गालल गालल गालल गागा
[१०२] मोदक : गालल गालल गालल गालल
[१०३] त्रिलोकगामी : गागागागा लगालगागा
[१०४] वैष्णव : गाललगागा लगालगागा
[१०५] इरा : गागाललगा लगालगागा
[१०६] अमला : ललगा ललगा लगालगागा
[१०७] मयूरसारिणी : गालगालगा लगालगागा
[१०८] दीपकमाला : गाललगागा गालगालगा
[१०९] चारूलक्षणा : लगालगागा गालगालगा
[११०] रूपोन्मता : गागागागा गागागागा गा
[१११] पद्मावर्त : गागागागा गागागागा गागा
[११२] कान्तोत्पीडा : गाललगागा गाललगागा गागा
[११३] माल्यश्री : गागागागा गागागागा गागागा
[११४] व्रीडा : लगागागा
[११५] सुकेशी : लगागागा लगागा
[११६] सावित्री : गागागालगा
[११७] सुनंदा : गागागा लगागा
[११८] सोमप्रिया : गागालगा
[११९] मदनप्रिया : ललगालगा
[१२०] चूडामणि : गागालगा ललगा
[१२१] वैखरी : गागालगा गागालगा गागालगा
[१२२] मानसहंस : ललगालगा ललगालगा ललगालगा
[१२३] सुरनिम्नगा : ललगालगा ललगालगा ललगालगा ललगालगा
[१२४] प्रीति : गालगागागा
[१२५] नीलतोया : गालगागा गागा
[१२६] नगाणिका : लगालगा
[१२७] प्रमाणिका : लगालगा लगालगा
[१२८] विभावरी : लगालगा लगालगा लगालगा
[१२९] प्रभाव : लगालगा लगालगा लगालगा लगा
[१३०] मृणालिनी : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१३१] तरंगिणी : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१३२] अनंगशेखर : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१३३] घारि : गालगाल
[१३४] जला : गागालगा लगा
[१३५] सुकामिनी : गालगाल गालगा
[१३६] समानिका : गालगाल गालगाल
[१३७] कामिनी : गालगाल गालगालगा
[१३८] कलापति : गालगाल गालगाल गालगाल गा
[१३९] देवराज : गालगाल गालगाल गालगाल गालगा
[१४०] गंडका : गालगाल गालगाल गालगाल गालगाल गालगाल
[१४१] प्रमद्वरा : गागालगा लगा गागालगा लगा
[१४२] नारि : गागागा
[१४३] सम्मोहा : गागागागागा
[१४४] तनुमध्या : गागाल लगागा
[१४५] हाला : गागाल लगागागा
[१४६] उध्द्ता : गालगाल लगागा
[१४७] मातंगी : गागागा गागागा
[१४८] साशंक : गागाल लगागागा गागाल लगागागा
[१४९] कलावती : लगालगा ललगागा लगालगा गागा
[१५०] श्रीलीला : गागागा गागागा गागागा गागागा
[१५१] मनोमोहिनी " लगागाल गागागा लगागाल गागागा
[१५२] केशा : लगागा
[१५३] सोमराजी : लगागा लगागा
[१५४] सौदामिनी : लगागा लगागा लगागा लगा
[१५५] कंद : लगागा लगागा लगागा ल
[१५६] कंदुक : लगागा लगागा लगागा गा
[१५७] सिंहपुच्छ : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा
[१५८] क्रीडचंद्र : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा
[१५९] विद्युदाला : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा
[१६०] वागीश्वरी : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगा
[१६१] महानाग : लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा लगागा
[१६२] हारीत : गागालगागा
[१६३] मंथान : गागाल गागाल
[१६४] संनीत : गागाल गागाल गागाल
[१६५] तारामती : गागाल गागाल गागाल गा
[१६६] लयग्राहि : गागाल गागाल गागाल गागा
[१६७] सारंग : गागाल गागाल गागाल गागाल
[१६८] मंदारमाला : गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गा
[१६९] सर्वगामी : गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागा
[१७०] आभार : गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल
[१७१] कामबाण दंडक : गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागाल गागा
[१७२] द्वियोद्ध : गालगा गालगा
[१७३] हंसमाला : गालगा गालगा गा
[१७४] श्रुतानंद : गालगा गालगा गागा
[१७५] दया : गालगा गालगा गा गालगा गालगा गा
[१७६] श्राद्धरांता : गालगा गालगा गालगा गालगा गा
[१७७] केकेनी : गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गा
[१७८] स्वैरिणीक्रीडन : गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा
[१७९] मत्तमातंग दंडक : गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा गालगा
[१८०] आख्यानकी : गागालगागा ललगालगागा लगालगागा ललगालगागा
[१८१] भ्रांत : गालगागा गालगागा गालगागा गालगा गालगागा गालगा
[१८२] वारकामिनी : गालगाल गालगाल गालगा
[१८३] वानरी : लगालगा लगालगा गालगा
[१८४] शिखी : गालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१८५] शिखंडी : लगालगा लगालगा लगालगा गालगा
[१८६] नितंबिनी : गालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१८७] सारसी : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा गालगा
[१८८] वारुणी : गालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१८९] अपरा : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा गालगा
[१९०] वतंसिनी : गालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा
[१९१] सुहंसिक : लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा लगालगा गालगा
[१९२] प्रदीस : गालगाल गालगा लगालगा लगालगा
[१९३] यवन्विता : गालगाल गालगाल गालगाल लगालगा लगालगा लगालगा गा
[१९४] धरित्री : लगालगा लगालगा लगालगा गा
*[१९५] स्वानंदसम्राट: गागालगागा गागालगागा
[१९६]देवराज: गालगाल गालगाल गालगाल गालगा
[१९७] सत्ईश: गालगागा गालगागा गालगागा गागा
*
*****************************************************************
: काही निवडक मात्रा वृत्ते :
१. समजाती :
अ] पद्मावर्तनी :
[१] वररमणी : ४२ मात्रा [८+८+८+८+८+२]
[२] तुंदिल : ३८ मात्रा [८+८+८+८+६]
[३] कपिवीर : ३६ मात्रा [८+८+८+८+४]
[४] वनहरिणी : ३२ मात्रा [८+८+८+८]
[५] हरिभगिनी / स्वरगंगा : ३० मात्रा [८+८+८+६]
[६] प्रियलोचना : २९ मात्रा [८+८+८+५]
संकलन
संगीता भांडवले
वाशी, उस्मानाबाद
Dnyaansanjivani.blogspot.in at 3:30 AM
Share
No comments:
Post a Comment
‹
›
Home
View web version
Powered by Blogger.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा